Klasyczna analiza dla jednej kolumny
Analiza ABC porządkuje pozycje według jednego wskaźnika — przychodu, marży, ilości — i dzieli je na trzy klasy według udziału skumulowanego. W klasie A są pozycje dające pierwsze 80 % wyniku, w B kolejne 15 %, w C pozostałe 5 %. Progi 80 i 95 ustawiasz przed uruchomieniem: jeśli w Twojej praktyce są inne, zmienisz je w kreatorze.
Jeden plik XLSX: pierwszy wiersz to nagłówki kolumn, dalej jeden wiersz na pozycję. Wymagana jest jedna kolumna liczbowa, według której idzie ranking, oraz kolumna z nazwą lub indeksem, żeby raport dało się czytać. Całkowicie puste wiersze są pomijane, pozostałe kolumny trafiają do raportu bez zmian.
Ważne: scal powtarzające się pozycje przed wgraniem pliku. Serwis nie wykrywa i nie łączy duplikatów — pozycja, która trafi do pliku dwa razy, dwa razy trafi też do obliczeń, a udziały i klasy będą błędne.
Do Twojej tabeli dochodzi udział pozycji w sumie oraz klasa — A, B lub C. Obok jest zestawienie: ile pozycji i jaka część wyniku przypada na każdą klasę. Osobny blok to rekomendacje — co chronić, co przejrzeć, gdzie zamrożone są pieniądze. Gotowy raport pobierzesz z powrotem w XLSX.
Tutaj jest jeden wskaźnik i jeden przekrój. Jeśli pozycję trzeba zobaczyć od razu w dwóch wskaźnikach — na przykład w przychodzie i w stanie magazynowym — to kompleksowa analiza ABC. Jeśli liczy się nie wielkość, lecz stabilność popytu w czasie, potrzebna jest analiza XYZ. Oba pytania naraz zamyka XYZ+ABC.
udział = xᵢ / Σx × 100%
Pozycje są sortowane malejąco według udziału, udziały sumują się od góry, a o klasie decyduje skumulowany udział pozycji stojących wyżej: poniżej 80% to klasa A, poniżej 95% — B, dalej C.
Z tej zasady wynika to, o co pytają najczęściej: pozycja, na której skumulowany udział przekracza próg, zostaje w dotychczasowej klasie. W tabeli poniżej SKU-104 podnosi sumę do 82,4%, a mimo to ma klasę A — bo wszystko powyżej daje razem 73,9%.
| Pozycja | Przychód | Udział | Udział skumulowany | Klasa |
|---|---|---|---|---|
| SKU-101 | 412 000 | 36,5% | 36,5% | A |
| SKU-102 | 265 000 | 23,5% | 59,9% | A |
| SKU-103 | 158 000 | 14,0% | 73,9% | A |
| SKU-104 | 96 000 | 8,5% | 82,4% | A |
| SKU-105 | 74 000 | 6,5% | 88,9% | B |
| SKU-106 | 51 000 | 4,5% | 93,5% | B |
| SKU-107 | 33 000 | 2,9% | 96,4% | B |
| SKU-108 | 21 000 | 1,9% | 98,2% | C |
| SKU-109 | 12 000 | 1,1% | 99,3% | C |
| SKU-110 | 8000 | 0,7% | 100,0% | C |
Przychód za okres, udział każdej pozycji, udział skumulowany i klasa przy progach 80 i 95.
Posortuj pozycje według wybranego wskaźnika malejąco, policz udział każdej w sumie kolumny, zsumuj udziały od góry i wyznacz klasy według udziału skumulowanego: do 80% to A, do 95% — B, reszta to C.
To cztery formuły i ręczne sortowanie przy każdym odświeżeniu wykazu. Tutaj to samo obliczenie wykonuje się na wgranym pliku, a udziały i klasy wracają gotową tabelą XLSX.
Przychód skumulowany to suma udziałów wszystkich pozycji od największej do bieżącej. Widać po nim, jaka część asortymentu robi większość wyniku: w tabeli powyżej cztery pozycje z dziesięciu dają 82,4% przychodu.
To właśnie on decyduje o klasach, a nie udział pojedynczej pozycji: 8,5% samo w sobie nic nie mówi, natomiast miejsce w sumie skumulowanej — owszem.
To konwencja branżowa, a nie prawo: 80% wyniku z 20% pozycji to obserwacja, która dobrze opisuje handel i dystrybucję. Jeśli w twojej praktyce przyjęte są inne granice, ustaw je w kreatorze przed obliczeniem — oba progi są edytowalne.
Samo obliczenie się nie zmienia: przesuwa się tylko linia, na której klasa przechodzi z A na B i z B na C.
Teoria metody — w artykule: Czym jest analiza ABC — prostymi słowami
